چگونه عرق با طعم و بوی مطلوب بگیریم؟

تا به حال شده است که عرقی را بخرید و وقتی در آن را باز می کنید، به جای اینکه بوی خوش و دل انگیزی بدهد، بوی تلخ یا تند بدهد؟

ما ایرانی ها با عرق های گیاهی بزرگ شده ایم؛ از بوی گل محمدی تا بوی عرق نعناع که معده را آرام می کند. کیفیت این عرق ها چشم نواز  و مشهود بود. اما امروزه تولیدات صنعتی گاهی برای سود بیشتر، کیفیت را فدای کمیت می کند.

در تجربه ی 15 ساله ی ما در گروه صنعتی نیازت،  وقتی خودتان دست به کار می شوید نه تنها از قیمت تمام شده کمتر هزینه می کنید بلکه از چیزی که وارد بدنتان می شود، خیالتان راحت است.

اما این کار نیازمند تخصص و هنر است و خیلی از افراد فکر می کنند که هر آب جوشی را که بر روی گیاه بریزند، عرق می دهد. این تصور غلط است.

فرایند در دستگاه تقطیر مراحل خاصی دارد و اگر اشتباه کوچکی صورت بگیرید، کل نتیجه و خروجی کار خراب می شود.

هدف ما این است که عرقی داشته باشیم که هنگام مصرف، حس تازگی و خوشمزگی بدهد  و نه حس مواد شیمیایی. برای رسیدن به این هدف باید در ابتدا دانش فنی و تجربه عملی را با هم ترکیب کنیم و سپس از بهترین وسایل تقطیر برای این کار استفاده کنیم.

چرا فرآیند سنتی بهتر از صنعتی است؟

وقتی صحبت از عرق گیری در مقیاس خانگی یا نیمه صنعتی می شود، خیلی از افراد نگران زمان و هزینه هستند.  این هزینه ها در واقع هزینه هی پنهان مواد نگهدارنده و عطرهای مصنوعی  در کارخانه ها است که در روش سنتی، این هزینه ها حذف می شوند.

علاوه بر این طعم عرق های خانگی اصل تر و باکیفیت تر است. شما در تقطیر خانگی می توانید سرعت جوشیدن را کنترل کنید و اجازه دهید که عطر گیاه به آرامی خارج شود.

مزایای تولید در مقیاس کوچک

چرا در مقیاس کم تولید کنیم؟ وقتی شما مسئولیت تولید را بر عهده دارید، مسئولیت کیفیت خروجی هم با شما است. شما می توانید از هر نوع گیاهی که بخواید، عرق آن را بگیرید. حتی اگر گیاهی کمیاب باشد همانند بادرنجبویه. چون کارخانه ها فقط گیاهان پرمصرف را عرق گیری می کنند.

انتخاب مواد اولیه و آب مناسب

اولین قدم برای داشتن عرقی با طعم خوب و باکیفیت، انتخاب درست مواد اولیه است. گیاهی که می خواهید عرق آن را بگیرید باید تازه باشد. اگر هم می خواهید از گیاهان خشک استفاده کنید باید مطمئن باشید که در زمان مناسب بریده  و خشک شده اند.

مطمئنا عرق گیری از گیاهان فاسد و یا مانده، یکی از عواملی است که لاعث می شود عرق شما بوی بد بگیرد. البته این را هم بدانید که اگر خود گیاه هم بوی کمی دارد، احتمالا عرق آن هم ضعیف خواهد بود.

نکته ی بعدی برای داشتن عرق با طعم خوب این است که نسبت گیاه به آب هم باید متناسب و درست باشد. اگر آب زیاد باشد، عرق رقیق می شود و بوی گیاه کم می شود.

اگر گیاه زیاد باشد، ممکن است جا نشود و یا فشار بخار باعث نشتی دستگاه شود.

معمولا برای گیاهان معطر، نسبت یک به دو یا یک به سه پیشنهاد می شود. ( یک قسمت گیاه به دو یا سه قسمت آب). البته که این عدد به نوع گیاه هم بستگی دارد. مثلا گل محمدی، آب بیشتری نیاز دارد تا عطرش کاملا خارج شود.

چگونه عرق با طعم و بوی مطلوب بگیریم؟

این سوال بخش اصلی مقاله است. اینکه چگونه عرق با طعم و بوی مطلوب بگیرم؟

برای رسیدن به طعم و بوی مطلوب برای عرق، باید فرایند تقطیر را به 3 بخش تقسیم کنیم.

1- ورودی

2-خروجی

3-خنک کننده که می توانداز نوع  کندانسور استیل یا کندانسور مسی باشد.

در بخش ورودی، باید مطمئن شوید که گیاهان ب درستی جا شده اند و به درستی خرده شده اند.

در بخش خروجی باید عرق گیری را در زمان مناسب قطع کنید.

در بخش خنک کننده باید سرعت انتقال بخار به مایع را مدیریت کنید.

یک یا زمهمترین بخش ها زمان قطع کردن عرق به درستی است. وقتی عرق شروع به جوشیدن می کند، قطرات اول که به آن ها سرعرق می گویند، معمولا بوی تند الکل یا بوی سنگینی دارند. این قطرات اولیه را باید دور بریزید یا جداگانه نگه دارید.

عرق اصلی و باکیفیت از وسط فرآیند به دست می آید. زمانی که حجم بخار کم می شود و قطرات به صورت پراکنده می چکند. این موقع یعنی زمان قطع کردن فرا رسیده است.

نقش دما در کیفیت نهایی

باید دقت کنید که جوشیدن نباید شدید باشد. اگر شعله خیلی زیاد باشد، گیاهان می پزندو بوی سوختگی می گیرند. باید از حرارت ملایم استفاده کنید تا بخار به آرامی بالا برود و در لوله خنک کننده تبدیل به مایع شود.

این کار باعث می شود که روغن های معطر گیاه به درستی از هم جدا شوند و طعم تلخ یا گزنده ای ایجاد نشود.

و مهم ترین نکته در این قسمت، داشتن صبر است.

کنترل دما و خنک کننده در فرآیند تقطیر

کندانسور قلب دستگاه تقطیر است. اگر بخار به خوبی خنک نشود و کندانسور درست کار نکند، این بخار به مایع تبدیل نمی شود و در هوا پخش می شود. شما کاملا متوجه می شوید که عرق کم شده و بوی گیاه در فضا پراکنده شده است.

پس حتما در ابتدا مطموئن شوید که لوله های خنک کننده کاملا در آب سرد قرار دارند. چون کندانسور یکی از مهم ترین تجهیزاتی است که خروجی کار را تضمین می کند و به عرق شما طعمی دلپذیر می بخشد.

جنس دستگاه هم خیلی مهم است. دستگاه های مسی قدیمی بهترین گزینه هستند چون خواص ضد میکروبی دارند و حرارت را به خوبی منتقل می کنند. اما اگر از استیل استفاده می کنید، مطمئن شوید که ضخامت کافی دارد تا حرارت به طور یکنواخت پخش شود. پلاستیک یا ظروف نچسب اصلاً برای تقطیر مناسب نیستند چون حرارت را تحمل نمی کنند و ممکن است مواد شیمیایی وارد عرق کنند.

اهمیت دمای محیط

دمای محیط از دیگر فاکتورهایی است که روی طعم و بوی عرق شما تاثیر می گذارد. اگر هوا خیلی گرم باشد، خنک شدن بخار بسیار سخت است.  در تابستان بهتر است که از آب یخ در مخزن خنک کننده استفاده کنید.  این کار باعث می شود که بخار سریع تر به مایع تبدیل شود و در نتیجه خروجی بهتری را خواهید داشت.

روش های نگهداری و جلوگیری از خراب شدن

بعد از اینکه عملیات عرق گیری تمام شود، نوبت به نوع نگهداری ان می رسد. عرق های گیاهی به دلیل داشتن مواد آلی و غیرشیمیایی، مستعد خرابی هستند.

بهترین ظرف برای نگهداری، شیشه های قهوه ای رنگ است که نور را از خود عبور نمی دهند. نور خورشید می تواند ساختار شیمیایی عرق را تغییر دهد و باعث کدر شدن یا تغییر طعم آن شود.

ظرف باید کاملاً ضدعفونی شده باشد. قبل از ریختن عرق، شیشه را با آب جوش بشویید و بگذارید خشک شود. درب شیشه باید کاملاً کیپ باشد تا هوا وارد نشود. اگر عرق را برای مدت طولانی نگهداری می کنید، حتماً آن را در جای خنک و تاریک مثل کابینت یا انباری بگذارید. یخچال هم برای نگهداری کوتاه مدت عالی است، اما دمای خیلی سرد ممکن است باعث ته نشین شدن برخی مواد شود.

علائم خرابی در عرق

چطور بفهمیم عرق فاسد شده است؟ اگر روی سطح عرق لایه ای سفید یا کدر تشکیل شد، یا بوی ترشیدگی داد، دیگر قابل استفاده نیست. گاهی اوقات ته نشین شدن کمی مواد طبیعی در کف شیشه طبیعی است، اما لایه رویی نباید باشد. در صورت مشاهده هرگونه بو یا رنگ غیرعادی، بهترین کار دور ریختن آن است. سلامتی شما از هر چیزی مهم تر است.

سخن پایانی

تقطیر عرق های گیاهی یک فرآیند ساده اما ظریف است که نیاز به تجربه و دقت دارد. با رعایت نکات بالا می توانید محصولی تولید کنید که نه تنها از نظر بهداشتی سالم است، بلکه از عطر و طعم عرق های کارخانه ای هم بهتر است. کلید موفقیت در انتخاب آب مناسب، کنترل دما و زمان بندی دقیق در قطع کردن فرآیند است. مطمئن باشید وقتی خودتان این کار را انجام می دهید، لذت بردن از عرق تازه، حس متفاوتی دارد.

پرسش های متداول